|
Archeolog, historyk sztuki, numizmatyk. Ur. 20.XII.1890
w Grodnie, syn Józefa i Zofii z Zaniewskich. Ukończył gimnazjum podominikańskie
w Grodnie. W r. 1905 uczestniczyl w strajku szkolnym; redagował tajną gazetkę
i ulotki. Już jako uczeń gimnazjalny gromadził zbiory numizmatyczne, stare
druki i rękopisy, a krótkie przyczynki do dziejów miasta i regionu publikował
na łamach "Dziennika Wileńskiego" i "Światowita". Wyższe studia odbywał
najpierw w Szkole Sztuk Pięknych, następnie w Instytucie Archeologicznym
w Moskwie i ukończyl je w r. 1913. Następnie pracował jako laborant w tymże
Instytucie, potem w Muzeum Rumiancowskim w Moskwie. Dokonał wówczas inwentaryzacji
zabytków polskich wywiezionych po rozbiorach i opublikował na ten temat
3 prace: Armaty polskie w Muzeum Artyleryjskim w Petersburgu, "Pamiątki
polskie na obczyźnie" (Wilno 1908), Pieczęcie wileńskie w Muzeum Rumiancowskim
w Moskwie, "Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie (1909), Pieczęcie
polskie w Muzeum Rumiancowskim (Kraków 1910). Jako konserwator rządowy
na gubernię wileńską, grodzieńską i mińską, ogłosił w języku rosyjskim:
Cerkvi
Prisposoblennya k oboronie v Litve i Litovskoj Rusi oraz dwie krotkie
rozprawki: Soobscenija o Synkovickoj cerkvi i Zamok v Mirie
(Trudy Komissii po Sochranenii Drevnich Pamjatok Imper. Mosk. Archeol.
Obsc., Moskva 1915). W tym czasie przyczynił się niejednokrotnie do ocalenia
zabytków sztuki, jak np. ikonostasu pounickiego z XVII w. w kościele pobazyliańskim
w Supraślu, zniszczonym przez hitlerowcow w czasie drugiej wojny światowej.
W 1922 r. został mianowany konserwatorem wojewódzkim
w Białymstoku, lecz wkrótce przeniósł się do Grodna, gdzie zajął się zorganizowaniem
muzeum miejskiego, którym kierował do r. 1936. Ogłosił szereg prac z różnych
okresów dziejów miasta, m.in. monografię: Grodno (Wilno 1923), Grodno
i okolice. Jeziora Augustowskie i Suwalszczyzna. Przewodnik turystyczny
(Grodno 1934). Z prac dotyczących archeologii i historii sztuki opublikował:
Grodzisko
Wołkowyskie (Grodno 1925), Muzeum w Grodnie. Zarys dziejów powstania
i rozwoju (Grodno 1923) oraz roczne sprawozdania z działalności tegoż
muzeum za lata 1923 i 1924, gdzie pomieścił szereg interesujących rozpraw
(Pieczęcie miejskie grodzieńskie z XVI w., Taniec śmierci. Obraz alegoryczny
z XVII w., Huta szkła w Grodnie za Zygmunta III). W "Echu Grodzieńskim"
opublikowal przyczynki do dziejów powstania styczniowego. Do jego ważnych
osiągnięć należy niewątpliwie odkopanie murów warownej światyni pod kościołem
na Kołoży, w związku z czym ogłosił pracę pt. Świątynia warowna na Kołoży
w Grodnie w świetle badań archiwalnych i archeologicznych (Grodno 1936).
Odkrycie to i praca wywołały jednak poważny konflikt między Jodkowskim
a archeologami, który go nakłonił do przeniesienia się w 1936 r. do Warszawy.
W Warszawie pracował w Państwowych Zbiorach Sztuki na Zamku, poświęcając
się całkowicie numizmatyce polskiej. Ogłosił na ten temat kilkanaście drobnych
prac, przyczynków i recenzji.
W maju 1945 r. jako kustosz zajął się odbudową niemal
doszczętnie rozgrabionego przez Niemców Gabinetu Numizmatycznego Muzeum
Narodowego i osiągnął doskonałe wyniki. Po przeszło czteroletniej pracy
zebrał i zorganizowal zbiór monet, który przewyższał w niektórych działach
zbiór przedwojenny. Jako erudyta polskiej numizmatyki interesował się specjalnie
epoką średniowiecza oraz monetami polsko-litewskimi. Byl autorytetem w
dziedzinie orzecznictwa nimuzmatycznego oraz znawcą literatury numizmatycznej.
Kompletowal latami wykaz złotych monet polskich z dokładnym ich opisem,
lecz praca ta zaginęła w czasie wojny w Warszawie. W r. 1946 zajął się
wznowieniem działalności Warszawskiego Towarzystwa Numizmatycznego. Jako
prezes nakreślił plan prac towarzystwa i w trudnych powojennych warunkach
wydał dziewięć komunikatów Warszawskiego Towarzystwa Numizmatycznego. Ostatnią
większą drukowaną pracą była rozprawa w "Przeglądzie Historycznym" (T.
37: 1948), pt. Pieczęcie ruskie z XI-XII w. znalezione w Grodnie i Drohiczynie.
Zmarł 2 stycznia 1950 roku w Warszawie. Był żonaty
z Haliną Bobrowską i miał córkę Elżbietę.
Stanisław Hoppe
(źródło: Polski Słownik Biograficzny. Tom XI Jarosław-Kapliński Seweryn,
Ossolineum 1964-1965, s. 258-259) |